alvares

شهر اردبیل

استان زيباي اردبيل با جاذبه هاي طبيعي و تاريخي منحصر بفرد يكي از مناطق جالب گردشگري در ايران مي باشد.مهمترين ويژگي اين استان آب و هواي مطبوع و خنك ,وجود چشمه های متعدد آبگرم که در کل دنیا بی نظیر می باشد ,جنگل های زیبا و باشکوه , دره های وسیع و سرسبز , کوههای بلند و سر افراز, دریاچه های زیبا,و رودها و اّبشارهای متعدد و مناطق و دشتهای بزرگ و حاصل خیز ميباشد. استان اردبيل بيست و پنجمين استان كشور در شمالي ترين نقطه ايران قرار دارد .
اَردَبیل یکی از شهرهای ایران و مرکز استان اردبیل در شمال غربی کشور است. این شهر همچنین مرکز شهرستان اردبیل است. اردبیل از شهرهای باستانی و تاریخی ایران است. این شهر در نزدیکی مرز جمهوری آذربایجان قرار گرفته‌است و دارای ارتفاع زیادی است و از سردترین شهرهای ایران محسوب می‌گردد که جاذبه‌های طبیعی زیادی دارد. این شهر در ۲۱۹ کیلومتری تبریز و ۵۹۱ کیلومتری تهران واقع شده‌است.
استان اردبیل با 17953 کیلومتر مربع وسعت در شمال غربی فلات ایران جای گرفته و حدوداً 09/1 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. این استان از شمال با جمهوری آذربایجان، از جنوب با استان زنجان، از غرب با آذربایجان شرقی و از شرق با استان گیلان همسایه است. 5 شهرستان این استان حدود 369 کیلومتر با کشور جمهوری آذربایجان مرز مشترک دارد که در 159 کیلومتر آن رودهای ارس و بالهارود جریان دارد.
 سبلان با وسعت حدود 6 هزار کیلومتر مربع و 4811 متر ارتفاع در بین دو دشت پهناور مشکین شهر و اردبیل واقع شده است. براساس آخرین تقسیمات کشوری استان اردبیل شامل10 شهرستان، 26 بخش، 23 شهر و 68 دهستان است. این استان طبق آخرین سرشماری دارای بیش از 1228155 نفر جمعیت است که شهر اردبیل بعنوان مرکز استان بیش از 418262 نفر از آن را در خود جای داده است.
پيشينه : اغلب صاحب‌ نظران نام قديمي شهر را «آرتاويل» و از ريشه اوستايي مي‌دانند. اين نام از ترکيب دو کلمه «آرتا» (به‌معني مقدس که در فارسي ميانه تبديل به «ارد» شده ‌است و در کلماتي نظير اردشير آمده‌است) و «ويل» تشکيل شده‌است. اردبيل از شهرهاي کهن ايران است که حدود ۵۰۰۰ سال قدمت دارد.در لوحه‌هاي گلي سومريان به صورت آرتا يا آراتتا ثبت گرديده‌است که خود قدمت شهر را تا ۵۰۰۰ سال ميرساند. در سال ۶۱۸ هجري مورد حمله مغولان قرار گرفت.در دوران باستان نيز که ايران به چهار ولايت تقسيم شده بود اردبيل مرکز ولايت باختر شامل آذربايجان، ارمنستان و آران بوده‌است. اما در زمان تيموريان و صفويان، نهضت تشيع و جنبش‌هاي سياسي ايران از اين شهر برخاست. اردبيل در زمان صفويان آباد گرديد و به اوج اعتبار، عزت، و عظمت خود رسيد، اما پس از انقراض اين سلسله در پيشامدها و تحولات تاريخي دوره نادرشاه و اوايل قاجار و به‌خصوص با ورود قشون روسيه به ايران و حوادث دوران مشروطيت، از رونق و اهميت افتاد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، در ۲۴ فروردين ۱۳۷۲ به مرکز استان تبديل شد. مسجد جمعه اردبيل (مسجد جامع اردبيل) يادگار دوره پيش از اسلام ودوره سلجوقيان از آثار تاريخي اردبيل که برخي به دوره پيش از اسلام مي‌رسد، مي‌توان از دهکده آتشگاه، شهر هير، شهريور، و مسجد جامع اردبيل که در قديم آتشکده بوده‌است، نام برد. با توجه به اين‌که اين مسجد، بزرگ‌ترين و قديم‌ترين مسجد اردبيل است، احتمال مي‌رود يکي از واحدهاي آن، کتابخانه بوده، ولي در تاريخ اردبيل اشاره‌اي به آن نشده‌ است.
بسياري از مؤلفان دوره اسلامي، بناي شهر اردبيل را به فيروز، پادشاه ساساني نسبت مي‌دهند و مي‌نويسند که اردبيل به دستور اين پادشاه، که در سده پنجم ميلادي مي‌زيست، ساخته شده‌است. فردوسي در شاهنامه بناي اردبيل را به پيروز ساساني نسبت مي‌دهد. اما تاريخ اردبيل خيلي قديمي‌تر از زمان فيروز ساساني است. زيرا که فيروز درسال ۴۵۹ ميلادي به سلطنت رسيده‌است و ۳۴ سال قبل از اين تاريخ، بهرام پنجم ملقب به بهرام گور در مقابل حمله هياتله از راه اردبيل به آمل وگرگان و سپس به خراسان رفته و در آن‌جا، خاقان هياتله را کشته‌است. در زمان فيروز به دليل حمله طوايف شمال (هون‌ها) ويران گرديد و به دستور فيروز، آباد گرديد و برج و بارو درآن ساخته گرديد و از اين‌رو بناي آن‌را به فيروز نسبت مي‌دهند. در داستان سياوش در شاهنامه فردوسي نيز نام اردبيل آمده بود. شهر اردبيل به علت نزديکي به قفقاز و گرجستان و ارمنستان، جايگاه ويژه‌اي داشت به‌طوري که در زمان جنگ‌هاي ايران و روس در عهد قاجار، اردبيل مرکز استقرار نيرو و ستاد عمليات سپاه ايران در برابر طوايف شمال بوده‌است.